Uitvaarten voor andere geloofsovertuigingen

Elke cultuur en religie kent unieke rouwrituelen. Ook binnen een cultuur of in de loop der jaren kunnen de opvattingen over de dood veranderen en evolueren, en geven mensen een persoonlijke invulling aan de uitvaart.

 

Hieronder vindt u een overzicht van begrafenissen in andere geloofsovertuigingen, voor een algemeen zicht op hoe verschillende religies omgaan met de dood en de uitvaartplechtigheid. Uiteraard zijn er verschillen in tradities en rituelen, ook binnen een bepaalde religie.

 

De meeste uitvaartcentra zijn voorzien om alle rituelen en gewoontes van uiteenlopende culturen uit te voeren. Bespreek uw wensen - begrafenis of crematie, grafmonument, kist of urne,... -met uw begrafenisondernemer.

 

Uitvaarten voor andere geloofsovertuigingen: het Christendom


In de Christelijke traditie is er een geloof in het leven na de dood, in de vorm van een hemels hiernamaals of een weerzien met overleden geliefden. In een Christelijke uitvaart is er plaats om verdriet te uiten en wordt inspiratie geput uit het leven van Jezus, die de dood overwon.

 

  • Katholieke uitvaart

In de Rooms-Katholieke Kerk kiest men vaak voor een begrafenis, al wordt het lichaam ook steeds vaker gecremeerd. De avond voor de begrafenis vindt er een sobere mis voor de nabestaanden plaats ter nagedachtenis van de overledene. Vaak gaat dit gepaard met de opbaring waarin afscheid wordt genomen in intieme kring. 

 

De uitvaartdienst gaat gepaard met een eucharistieviering met zang en gebed. Vaak wordt ook de band of het weerzien met overleden geliefden benadrukt.

 

Na de uitvaartdienst is er nog een korte plechtigheid op het kerkhof met de familie. De kist wordt traditioneel begraven in gewijde grond. De meeste begraafplaatsen hebben een toegewijde plaats voor een katholieke uitvaart.

 

  • Protestantse uitvaart

Protestanten benadrukken meer de inhoud van het geloof dan het ceremoniële aspect. Er is tijdens de uitvaartdienst veel aandacht voor het gesproken woord, zoals gebeden en bijbellezingen. Daarbij staat persoonlijke aandacht voor de overledene centraal.

 

Er is een minder rituele manier van begraven en in vergelijking met de Rooms-Katholieke Kerk is de uitvaart veel soberder. Heel vaak wordt de dienst in de aula van het uitvaartcentrum gedaan waarbij versiering van de kist en het gebruik van bloemen minder gangbaar zijn.

 

In Protestantse middens wordt vaker begraven dan gecremeerd. De uitvaartdienst zelf volgt minder strikt bepaalde tradities waardoor er niet noodzakelijk een predikant aanwezig hoeft te zijn.

 

 

Uitvaarten voor andere geloofsovertuigingen: het Humanisme


Het humanisme is een levensbeschouwing waar de mens centraal staat. Humanistische waarden zoals zelfbeschikking, gelijkwaardigheid en solidariteit staan centraal in de uitvaart. Er zijn geen vaste rituelen, maar elke uitvaart houdt rekening met de wensen van de overledene en de nabestaanden.

 

In de plechtigheid staat het leven en het verhaal van de overledene centraal. Vaak wordt gebruik gemaakt van een humanistische uitvaartbegeleider. Op basis van een gesprek met de overledene voor zijn dood of via gesprekken met de nabestaanden wordt een toespraak voor de uitvaart geschreven.

 

De uitvaart kan overal plaatsvinden, maar meestal gebeurt dit in het uitvaartcentrum of op de begraafplaats. Bij een humanistische uitvaart kan ieder op zijn eigen manier betekenis geven aan het afscheid.

 

 

Uitvaarten voor andere geloofsovertuigingen: de Islam


Een islamitische uitvaart kent strikte rituelen. De islamitische uitvaart staat in het teken van ingetogenheid en eeuwige rust. Zo is rouwen toegestaan, maar hardop huilen of emoties tonen zijn verboden. De dood is de overgang naar het eeuwige leven, moslims aanvaarden de dood als de wil van Allah.

 

Zorg voor stervenden en overledenen is een zaak voor de Islamitische gemeenschap als geheel en niet enkel de directe familie. Een stervende bezoeken is heel belangrijk om die gerust te stellen dat het de wil van Allah is. De shahāda wordt opgezegd, dit is de geloofsbelijdenis om de stervende te ondersteunen in de overgang naar het hiernamaals.

 

Na het overlijden volgt een rituele wassing door medegelovigen van hetzelfde geslacht. Dit mag niet door het verplegend personeel of een uitvaartbegeleider worden uitgevoerd, maar moet door de familie of de gemeenschap gebeuren.

 

In de Islam moet de overledene zo snel mogelijk begraven worden, meestal binnen 24 uur na het overlijden of voor de eerstvolgende zonsondergang. De overledene wordt op de rechterzijde met het gezicht richting Mekka begraven. Meestal gebeurt dat zonder doodskist. Als er wel een kist wordt gebruikt, moet er ruimte genoeg zijn om de overledene op de rechterzijde te leggen. Moslims worden altijd begraven, crematie is uit den boze. Er is geen grafsteen op de begraafplaats en ook bloemen, kaarsen of andere aandenkens worden niet bij het graf geplaatst.

 

 

 

Uitvaarten voor andere geloofsovertuigingen: het Jodendom


Wanneer iemand overlijdt, vindt de uitvaart zo snel mogelijk plaats, bij voorkeur binnen 24 uur, maar nooit op Shabbat (zaterdag) of op een Joodse feestdag.

 

Joden worden altijd begraven. Het lichaam wordt in het Jodendom als onrein gezien en mag zo weinig mogelijk worden aangeraakt. De overledene mag ook niet in het gezicht worden aangekeken. Tijdens de rituele reiniging in een aparte ruimte wordt de overledene driemaal met water overgoten om te verschonen van alle zonden.

 

Bij de uitvaart worden vaste rituelen gevolgd. De doodskist is sober en eenvoudig omdat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen rijk en arm. Er wordt ingetogen gerouwd en ook de uitvaartdienst is sober zonder rouwbloemen. De nabestaanden mogen pas na de begrafenis getroost worden. Bij het bezoeken van een Joods graf wordt een steentje op het graf gelegd om te laten weten dat men het graf is komen bezoeken.

 

 

Uitvaarten voor andere geloofsovertuigingen: het Hindoeïsme


Het Hindoeïsme bestaat in verschillende stromingen en tradities. Het is daarom onmogelijk om alle rituelen op te sommen, maar er zijn wel een aantal overtuigingen die alle vormen overkoepelen. Zo geloven alle Hindoes in reïncarnatie, waarbij de geest terugkeert in een andere lichamelijke vorm. De geest maakt deel uit van een kringloop van wedergeboortes voor het bij Brahm terechtkomt, de oerenergie.

 

Na het overlijden wordt het lichaam naar een uitvaartcentrum gebracht voor de rouwrituelen. Daar wordt de overledene gewassen en aangekleed door de familie. De man krijgt een pak en een tulband, de vrouw een traditionele sari en een sluier. Het uiten van verdriet is zeer gangbaar, zowel voor mannen als vrouwen.

 

De uitvaart wordt zorgvuldig uitgevoerd, want het is belangrijk dat de nabestaanden een mooie herinnering kunnen koesteren. De pandit, de Hindoepriester, leest, zingt en bidt met de familie. Hij is vertrouwd met de Veda’s, de verzamelnaam voor alle heilige geschriften.

 

Hindoes worden bijna altijd gecremeerd, omdat dat de snelste manier is voor het lichaam om terug bij de bron te komen. De crematieplechtigheid kent veel rituelen. Er wordt gebruik gemaakt van vuur, wierook en kruiden. Daarna wordt een laatste groet gebracht aan de open kist en wordt de overleden besprenkeld met bloemblaadjes, kruiden en geurig water. De naaste familie blijft aanwezig voor de crematie, en de oudste zoon ontsteekt meestal het vuur van de crematie. Daarna volgt voor de familie een periode van 12 dagen strenge rouw.